Cerkiew - Miękisz Stary

Miękisz Stary to wieś położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Laszki.

We wsi znajduje się cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Pokrow Przeświętej Bogarodzicy. Rusie a właściwie starosłowiańskie słowo "pokrow" oznacza opiekę. Jest ona symbolizowana przez welon lub płaszcz Najświętszej Marii Panny, która otacza nim wiernych.

Cerkiew zbudowana została w latach 1803-1811. Najstarszą częścią jest zrąb ścian sanktuarium. Na przełomie XIX i XX wieku dostawiono nawę i babiniec.


W 1885 roku wykonano nawy, a świątynię wzbogacono o zakrystię i kruchty. Budynek jest inspirowany murowanym barokowym budownictwem sakralnym.

Modlitwa do Bogurodzicy:





Do posłuchania: Tool - Schism

Cerkiew - Stary Dzików

Stary Dzików to wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim.

Cerkiew św. Dymitra w Starym Dzikowie jest murowaną greckokatolicką cerkwią parafialną, zbudowaną w 1904 roku w miejscu kilku poprzednich cerkwi.


Obecnie istniejącą cerkiew murowaną zaprojektował architekt Teodor Mielniczuk w stylu neobizantyjskim, na planie krzyża z wydzielonym od wschodu, trójbocznie zamkniętym prezbiterium.

Wyposażenie cerkwi nie zachowało się. Przetrwały jedynie fragmenty dawnego wystroju zabezpieczone w zbiorach muzealnych. Pod koniec II wojny światowej w wyniku wysiedlenia ludności ukraińskiej parafia greckokatolicka przestała istnieć. Opuszczona cerkiew została około 1950 roku zdewastowana. Przez kilka lat była wykorzystywana jako budynek Gminnej Spółdzielni, później przez wiele lat stała nieużytkowana.

Ciekawostką jest fakt, że w cerkwi były realizowane sceny do filmu Andrzeja Wajdy pt. "Katyń".

Trailer filmu "Katyń":



Sceny z planu filmowego:



Do posłuchania: Kings of Leon - Closer

Cerkiew - Narol (Krupiec)

Cerkiew grekokatolicka pod wezwaniem Ofiarowania Matki Bożej w Świątyni w Krupcu (miejscowość Narol, przysiółek Krupiec) została w 1899 roku.

Krupiec pierwotnie był wsią królewską w starostwie lubaczowskim, w źródłach występuje od 1604 roku. Częścią Narola stał się w 1867 roku.


W tym samym miejscu stała niegdyś drewniana cerkiew Świętej Trójcy zbudowana w latach 1701-1711.


Parafię utworzono w 1887 roku. Wcześniej cerkiew podlegała parafii w Lipsku. Do parafii należały filialne cerkwie w Lipsku i Woli Wielkiej.


Obecnie cerkiew jest zamknięta, opuszczona i nieużytkowana. Obok cerkwi zachowała się murowana dzwonnica oraz drewniana kapliczka. Wokół cerkwi znajdują się zniszczone nagrobki i krzyże.


Do obejrzenia:





Do posłuchania: Biffy Clyro - God & Satan

Cerkiew - Kniazie

Kniazie to wieś położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Lubycza Królewska

Cerkiew unicka w Kniaziach pod wezwaniem świętej Paraskewy została zbudowana w 1806 roku.


Przed drugą wojną światową cerkiew służyła 5500 parafianom. Poza Kniaziami do parafii należała również Lubycza Królewska. W 1944 roku w wyniku działań wojennych zniszczona została kopuła cerkwi.


Święta Paraskewia jest patronką handlu, szczęścia rodzinnego i dóbr doczesnych oraz opiekunką młodych dziewcząt i narzeczonych. Grecki termin paraskewe oznacza przygotowania do zbliżającego się święta.

Źródło: "Ikony - deski pełne cudów", autor: Andrzej Osiński.Polskie Radio.

Do obejrzenia:







Do posłuchania: Radiohead-Nude

Państwowe Gospodarstwo Rolne w Kijach

Kije- wieś położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów. W latach 1945-1954 Kije były siedzibą gminy.

Państwowe Gospodarstwo Rolne (PGR) to forma socjalistycznej własności ziemskiej w Polsce w latach 1949-1991. W praktyce oznaczało duże gospodarstwo rolne, którego właścicielem było państwo. Gospodarstwa takie tworzone były głównie na bazie wcześniejszych majątków ziemskich.


W pierwszych latach po utworzeniu PGR-ów, kierowano tam do pracy ówczesny margines społeczny. Dodatkowo wysyłano do pracy na ziemiach zachodnich ludzi z kresów. Zatrudnianiu ludzi towarzyszyły rozbudowane świadczenia socjalne.


Po przejściu na gospodarkę rynkową na podstawie ustawy z 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Państwowe Gospodarstwa Rolne zostały zlikwidowane a ich majątek został przejęty przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa.


Likwidacja PGR-ów związana była całkowitym zaniechaniem chowu zwierząt, ograniczeniem produkcji roślinnej oraz zmianę metod uprawy. Spowodowało to drastyczne ograniczenie miejsc pracy. Państwowe Gospodarstwa Rolne były często organizatorami życia społecznego i zapewniały zaspokojenie potrzeb pracowników. Upadek spowodował nieodwracalne szkody w strukturze lokalnych społeczności, które nie miały szans na przystosowanie się do nowej sytuacji ekonomiczno-gospodarczej w kraju. Dewastacji uległ majątek gospodarstw na skutek braku zabezpieczeń i rozkradzenia.

Do obejrzenia:



Fragment dokumentalnego filmu "Arizona".

Do przeczytania:


"Między osiedlem a zagrodą, Życie codzienne mieszkańców PGR-ów". Autor: Ewelina Szpak. Wydawnictwo: Trio. 2005.

Do posłuchania: Muse - Hysteria